3. تقويم ــ 7) رسالةالختا و الايغور. دربارهٴ تقويم اين ملتها. تأليف چنين رسالههايي مظهري از ويژگي بينالمللي رصدخانهٴ مراغه بود. ممكن است اين را بتوان ناشي از حضور اخترشناسان چيني در آن جا دانست (
¿ بخش 6 در يادداشت مربوط به نصيرالدين).
4. اخترگويي ــ بسياري از آثار او دربارهٴ اخترگويي است، كه اشارهٴ بسيار كوتاهي بدانها كفايت ميكند. (يك يا دوتاي آنها ممكن است با يكي دوتاي ديگر يكي باشد.)
8) كتابالمدخل المفيد في حكم المواليد.
9) كتاب النجوم.
10) كتاب الحكم علي قرانات الكواكب فيالبروج الاثني عشر.
11) كيفية الحكم علي تحويل سِنِي العالَم. همچنين معروف به كتاب النجوم.
12) كتاب الجامع الصغير.
13) عُمْدةالحاسب و غُنْيه الطالب. مجموعهٴ جدولها و قاعدههاي نجومي براي استفادهٴ اخترگويان.
5. اسطرلاب ــ 14) تسطيح الاٴسطرلاب، كه ممكن است قسمتي مربوط به اخترگويي باشد.
همچنين رسالهاي وجود دارد به نام تاج الاٴزحاج و غُنيةالمحتاج منسوب به ابوعبداللّه محمدبن ابيشكر مغربي. او ممكن است موٴلف مورد بحث باشد (كه يحييبن از اول نامش افتاده) يا پدر او. تاج مجموعهاي از جدولهاي نجومي، جغرافيايي، و تاريخي است.
قطبالدين شيرازي
رياضيدان، اخترشناس، عالم نورشناسي، پزشك، فيلسوف، و صوفي ايراني، كه به عربي و گاهي به فارسي مينوشت. از بزرگترين دانشمندان ايراني همهٴ اعصار (1236 ـ 1311).
مندرجات: 1) زندگي؛ 2) هندسه؛ 3) اخترشناسي و جغرافيا؛ 4) نورشناسي؛ 5) مكانيك؛ 6) طب؛ 7) رسالهٴ دايرةالمعارفي؛ 8) فلسفه؛ 9) قرآن و حديث؛ 10) متن؛ 11) نقد و تحليل.
1. زندگي ــ قطبالدين محمود بن مسعودبن مصلح شيرازي، در 1236، در شيراز زاده شد.
او به خانوادهٴ فاضلي تعلق داشت، و بخشي از آموزش پزشكي خود را از پدر و عمش در شيراز فراگرفت. بعدها، به خدمت نصيرالدين طوسي رفت و بزرگترين شاگرد او شد. او در خراسان، عراق، آسياي صغير سفرهاي زيادي كرد، و سرانجام، به خدمت احمد (1281 ـ 1284)، و ارغون (1284 ـ 1291)، درآمد.
در 1282 ـ 1283، قاضي سيواس و ملاطيه بود. احمد تگودار او را به سفارت نزد سيفالدين منصور قلاون (سلطان مصر 1279 ـ 1290)، فرستاد تا وي را از مسلمان شدن